Tüketici elektroniği sektörü hakkında yürütülen önaraştırma sonucunda soruşturma açılmamasına ilişkin Rekabet Kurulunun yayımlanan gerekçeli kararında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Cep telefonları ve akıllı cihaz satışlarını da kapsayan tüketici elektroniği sektörü, teknolojik gelişmeler ve kullanıcı seçimleri ile şekillenen dinamik bir yapıya sahiptir. Cep telefonu ve akıllı cihaz sektörünün inovasyon ile şekillenmeye uygun yapısı nedeniyle yıllar içinde pazarda çeşitlilik oluşmuştur. Akıllı cihazların tüketicilere ulaşması için, cihaz üretimi, cihaz dağıtımı ve cihaz perakende satışı gibi çeşitli aşamalar bulunmaktadır. Türkiye’nin önde gelen operatörleri olan Turkcell ve Vodafone ile yine dünya pazarında önemli pazar payına sahip akıllı cihaz üreticileri olan Samsung ve Huawei ile akıllı cihazların tüketicilere arzında aracılık eden ve ürün hakkında satım sonrası hizmetler veren çeşitli bayii ve distribütörlere ilişkin Rekabet Kurulu nezdinde şikâyette bulunulmuştur. Söz konusu şikâyet kapsamında;
- Cihaz üretimi, cihaz dağıtımı ve cihaz perakende satışı gibi çeşitli aşamalar içinde dikey bütünleşme olduğu,
- Cihaz üreticilerinin distribütör ve bayilere ilişkin rekabet engelleyici dikey kısıtlamalar getirdiği,
- Pazarın yeni üreticiler için rekabete kapalı olduğu,
- Huawei’nin ve Samsung’un bayi ve distribütörlere ilişkin fiili münhasırlık uyguladığı,
- Akıllı cihazların taksitli satışının kısıtlanması sonucu rekabetin daraldığı,
- Huawei ve Samsung tarafından sahada promotör adı verilen elemanların çalıştırıldığı ve söz konusu elemanların müşterilerle mağaza içinde doğrudan temasa geçerek müşterilerin tercihlerini Samsung ya da Huawei marka ürün alması yönünde şekillendirdiği,
- Huawei’nin ve Samsung’un paralel fiili münhasırlığa yol açan anti rekabetçi tutum sergilediği ve bu sayede pazar paylarının arttığı,
- Şikâyet konusu fiiller sonucu diğer üretici firmaların en önemli satış kanallarından dışlandığı,
- Tüketici tercihlerinin kısıtlanması sonucu, teknolojik gelişime yapılan yatırımların karşılığını tercih edilme olarak alamayacak olan pazar oyuncularının AR-GE motivasyonlarının azaldığı
şeklinde iddialarda bulunulmuştur. Rekabet Kurulunun incelenen tüm bilgi ve belgeler neticesinde 26.12.2019 tarih ve 19-46/781-338 sayılı gerekçeli kararına göre ise;
- Bayilerde yer alan cihazların tamamen tüketici talebine göre belirlendiği,
- Huawei’nin pazara girdikten sonra önemli pazar paylarına ulaştığı, Oppo’nun reklam yatırımları ve tüketici talebiyle örtüşen ürünleriyle yeni giriş yapan bir teşebbüs olarak pazarda yer edinmeye başladığı ve dolayısıyla pazara yeni ve etkili girişlerin olması cihaz üreticilerinin fiili münhasırlık yoluyla rakiplerini dışladıkları iddiasını desteklemediği,
- Piyasada tüketicilerin ürün temin edebileceği birçok kanalın olduğu,
- Satış kanalında yer alan zincir mağazaların ve operatörlerin cihaz üreticileri karşısında önemli bir gücü olduğu dolayısıyla akıllı cihaz üreticileri nezdinde fiili münhasırlık yaratabilme kabiliyetinin sınırlandığı,
- Tüketicinin satın alma tercihlerine uygun olarak geniş marka, model ve kampanya çeşitliliği sunulduğu
gerekçeleriyle dosya konusu iddialara yönelik olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatiyle ve 4054 sayılı Kanun m. 41 kapsamında şikayetin reddine oy birliği ile karar vermiştir.
Karara ulaşmak için: https://www.rekabet.gov.tr/Karar?kararId=4c71e9e4-42b6-445d-892f-b8a84ed6be66
