Bilindiği üzere 7262 sayılı Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun [Kanun] 31/12/2020 tarihinde 31351 sayılı Resmî Gazete[1]’de yayımlanmıştır. Bu kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda [TTK] birtakım düzenlemeler yapılmıştır. TTK’nın özellikle hamiline yazılı pay senetlerini düzenleyen maddelerinde değişiklikler yapan Kanun, anonim şirketlerde hamiline yazılı pay senetlerinin ve sahiplerinin Merkezi Kayıt Kuruluşu [MKK] nezdinde kayıt altına alınması ve elektronik ortamda takip edilmesi için bildirim yükümlülüğü getirmiştir.
Kanun m. 34 ile TTK’ya eklenen Geçici Madde 14 hükmünde, “Hamiline yazılı pay senedine sahip olanlar, 31/12/2021 tarihine kadar Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmek üzere pay senetleri ile birlikte anonim şirkete başvurur. Başvuru üzerine anonim şirket yönetim kurulu, beş iş günü içinde hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgileri Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirir. Pay sahipleri anonim şirkete başvurmazsa bu Kanundan doğan paya bağlı haklarını gerekli başvuru yapılıncaya kadar kullanamaz.” ifadesine yer verilmiştir. Kanun’un yürürlüğünden önce hamiline yazılı pay senedi bastırılmış olsa bile pay sahiplerinin bu senetten doğan haklarını kullanabilmesi için 31.12.2021 tarihine kadar şirkete bildirim yapmaları için süre verilmiştir. Bu tarihe kadar bildirim yapılmadığı halde TTK m. 562 [13]’e yapılan atıf sebebiyle idari para cezası öngörülmüştür. Dolayısıyla ilgililerin bu süreyi dikkate almaması halinde ilgililer hem senetten doğan haklarını kullanamayacak hem de idari para cezası ile karşı karşıya geleceklerdir.
I. 7262 Sayılı Kanun Kapsamında Hamiline Yazılı Pay Senetleri İçin Kısa Bir Hatırlatma
Bahse konu Kanun ile hamiline yazılı hisse senedi olan halka kapalı anonim şirketler açısından 1 Nisan 2021 tarihinde uygulanmaya başlanmış olan aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır:
- Kanun m. 28 ile TTK m. 415/3 hükmü yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kalkan madde hükmünde “Hamiline yazılı pay senedi sahipleri, genel kurulun toplantı gününden en geç bir gün önce bu senetlere zilyet olduklarını ispatlayarak giriş kartı alırlar ve bu kartları ibraz ederek genel kurul toplantısına katılabilirler. Ancak, giriş kartının verilmesinden sonraki bir tarihte hamiline yazılı pay senedini devraldığını ispatlayan pay sahipleri de genel kurula katılabilirler.” ifadesi yer almaktaydı. Bu hüküm 01/04/2021 tarihi itibarıyla yürürlükten kalkmıştır.
- Kanun m. 29 uyarınca TTK m. 417/1’de yer alan “Sermaye Piyasası Kanununun 10/A” ibaresi “hamiline yazılı pay sahipleri ile Sermaye Piyasası Kanununun 13’üncü” şeklinde değiştirilmiş; ikinci fıkrasında, “hamiline yazılı pay senedi sahipleri bakımından da giriş kartı alanları” şeklinde yer alan ibare maddeden çıkarılmış ve TTK m. 417/5 şu şekilde düzenlenmiştir. “Pay sahipleri çizelgesinin Merkezi Kayıt Kuruluşundan sağlanmasının usul ve esasları, gereğinde genel kurul toplantısının yapılacağı gün ile sınırlı olmak üzere payların devrinin yasaklanması ve ilgili diğer konular Sermaye Piyasası Kanununun 13’üncü maddesi uyarınca kayden izlenen paylara ilişkin olarak Sermaye Piyasası Kurulu, hamiline yazılı paylar bakımından ise Ticaret Bakanlığı tarafından bir tebliğ ile düzenlenir.” ifadesine yer verilmiştir.
- Kanun m. 30 ile TTK m. 426/2’ye “ispat eden” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilen” ibaresi eklenmiştir. O halde, hamiline yazılı pay senedi sahipleri artık MKK’ya bildirim yapmazlarsa şirkete karşı herhangi bir hak talebinde bulunamaz hale gelmiştir.
- Kanun m. 31 ile TTK m. 486/2’nin ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere “Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilir.” ibaresi eklenmiştir. Bu hüküm ile birlikte hamiline yazılı pay sahipleri, payları dağıtmadan önce MKK’ya bildirmekle yükümlüdür.
- Kanun m. 32 uyarınca 01.04.2021 tarihi itibariyle anonim şirket yönetim kurullarının, hamiline yazılı pay senetlerini ortaklara teslim etmeden önce hamiline yazılı pay senedi sahipleri ile sahip oldukları paylara ilişkin bilgileri MKK’ya bildirmeleri gerekecektir. Pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için bu bildirim zorunlu tutulmaktadır. Zira aksi halde bu devir, şirket veya 3.kişiler için bir hüküm ifade etmeyecektir.
- Kanun m. 33’e göre TTK m. 486 ve 489’a göre bildirim yükümlülüğünü ihlâl edenlere idari para cezası öngörülmüştür. TTK m. 486’ya göre bildirim yapmakla yükümlü olan yönetim kurulunun ihlâline 20.000 TL idari para cezası, TTK m. 489 uyarınca bildirim yapmakla yükümlü pay sahibinin ihlâline ise 5.000 TL idari para cezası verilmesi kararlaştırılmıştır.
Pay sahipleri, kanundan doğan paya bağlı haklarını gerekli bildirim yapılıncaya kadar kullanamayacaktır. Hakların ileri sürülebilmesinde ise MKK’ya elektronik yöntemlerle yapılan bildirim tarihi esas alınacaktır.
[1] 31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7262 sayılı Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun için bkz. [https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/20201231M5-19.htm, erişim tarihi: 27.12.2021]
