Canlı Spor Etkinliklerinde Çevrimiçi Korsan Yayınlarla Mücadele: Dijital Ortamda Telif İhlallerine İlişkin Yeni Düzenleme

21.12.2021 tarihinde kabul edilen ve 25.12.2021 tarihli 31700 sayılı Resmî Gazete[1]’de yayımlanan 7346 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun [7346 Sayılı Kanun] ile 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nu [FSEK] m. 72’de birtakım değişiklikler yapılması kabul edilmiştir.

7346 sayılı Kanun ile getirilen değişikliklerin amacı “5846 Sayılı Kanun’da yer alan bilgisayar programlarına ilişkin olarak sağlanan ve koruyucu programları etkisiz kılmaya yönelik hazırlık hareketlerini yaptırıma bağlayan düzenlemeye, tüm eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlar dahil edilmektedir. Bunun yanında canlı spor etkinliklerinde çevrimiçi korsan yayınlarla mücadele edilmesi noktasında mevzuatta bulunan eksikliğin giderilmesi amacıyla 5894 sayılı Kanunda düzenleme yapılmaktadır.” ifadesiyle açıklanmıştır.

Maddenin getirdiği yenilikleri anlayabilmek için söz konusu maddenin değişiklik yapılmadan önceki hali ve güncel halini karşılaştırmak gerekir.

O halde maddenin getirdiği yenilikleri inceleyecek olursak;

1. Kanun maddesinin başlığında değişiklik yapılmıştır. Yapılan değişiklik ile “Koruyucu Programları Etkisiz Kılmaya Yönelik Hazırlık Hareketleri”şeklindeki madde başlığı “Teknolojik Önlemleri Etkisiz Kılma” olarak değiştirilmiştir.
2. Değişiklik ile dijital ortamda gerçekleştirilen iş ve işlemler dikkate alınmış madde hükmünün koruma alanı genişletilmiştir. Değişiklik yapılmadan önce telif hukuku yalnızca bilgisayar programları kapsamında koruma altına alınmışken, değişiklik sonrası FSEK’te düzenlenen tüm haklar bakımından koruma altına alınmıştır.
3. Yine bu doğrultuda hükmün ilk halinde bilgisayar programının hukuka aykırı olarak çoğaltılmasının önüne geçilmesine ilişkin programlar koruma kapsamı altındayken; hükmün güncel halinde hukuka aykırı kullanım kontrolünü sağlamak üzere erişim kontrolü ve şifreleme gibi koruma yöntemleri ya da çoğaltım kontrol mekanizmaları ile sağlanan teknolojik önlemlerin tamamı bu kapsama alınmıştır.
4. Madde hükmünde yapılan değişiklik ile beraber suça konu eylemlerin kapsamı genişletilmiştir. Bu çerçevede “ürün ve araçları imal veya ithal eden, dağıtan, satan, kiraya veren, ticari amaçla elinde bulunduran, ürün ve araçların reklam, pazarlama, tasarım veya uygulama hizmetlerini sunan…” ifadesiyle suç teşkil eden fiiller sayılmıştır.
5. Maddenin ilk halinde “…oluşturulmuş ilave programlar…” ifadesi ile anlatılmak istenen netleştirilmiş ve yeni madde düzenlemesinde “erişim kontrolü veya şifreleme gibi koruma yöntemiya da çoğaltım kontrol mekanizması uygulamalarıyla sağlanan etkili teknolojik önlemleri” olarak ifade edilmiştir.
6. Suçun yaptırımında bir değişiklik yapılmamış, bu suçun failleri için altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Netice itibarıyla 7346 sayılı Kanun ile ceza oranı değişmese de korunan hakların kapsamı önemli ölçüde genişletilmiştir. Yapılan değişiklik neticesinde FSEK m. 72 hükmü, bilgisayar programları ile sınırlandırmaksızın tüm eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları koruma kapsamı altına almıştır. Kanun’un gerekçesinde de yer aldığı üzere özellikle “canlı spor etkinliklerinde çevrimiçi korsan yayınlarla mücadele” hususunda önemli değişikliklerden biri olduğu söylenebilir. Ayrıca düzenleme ile birlikte suç teşkil eden eylemlerin sayısı da arttırılmıştır. Böylece, suçun faili olabilecek kişilerin kapsamı da genişletilmiş olmaktadır. Bu çerçevede FSEK m. 72’de cezalandırılması öngörülen faaliyetlerde bulunan kişilerin altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacağı kabul edilmiştir. Bu bakımdan suçun yaptırımı hususunda bir değişiklik yapılmamış ve bu hüküm muhafaza edilmiştir.

[1] 25.12.2021 tarih ve 31700 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7346 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun için bkz.

[https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211225-1.htm, erişim tarihi: 04.01.2022]