5411 sayılı Bankacılık Kanunu [Kanun] m. 73’ü dayanak gösteren ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu [BDDK] tarafından hazırlanan Sır Niteliğindeki Bilgilerin Paylaşılması Hakkında Yönetmelik [Yönetmelik] 1 Ocak 2022 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 4 Haziran 2021 tarih ve 31501 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştı. Gelinen noktada, bu yönetmelik kapsamında bankalara, işledikleri verilere ilişkin olarak banka sırları, müşteri sırları, üçüncü şahıs bilgileri vb. sınıflandırma zorunluluğu ve bu zorunluluğun getirmiş olduğu iş yükü dikkate alınmış ve 24 Aralık 2021 tarih ve 31699 sayılı Resmî Gazete ile getirilen değişiklik neticesinde Yönetmelik yürürlük tarihi 01/07/2022 olarak belirlenmiştir.
Yönetmelik, kişisel veriler ve gizlilik hususlarında önemli yenilikler getirmiştir. Özellikle bankaların sır saklama yükümlülüğünün kapsamı, sır saklama yükümlülüğünde istisna oluşturan haller ve sır niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Bu esasları genel itibarıyla aşağıdaki başlıklar altında hatırlamak mümkündür.
-
Sır saklama yükümlülüğünün esasları ve niteliği belirlenmiştir.
Yönetmelik m. 4’te sır saklama yükümlülüğünün sınırları çizilmiştir. Maddede “Sıfat ve görevleri dolayısıyla bankalara veya müşterilerine ait sırları öğrenenler, söz konusu sırları bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklayamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrıldıktan sonra da devam eder.” ifadesine yer verilmiştir.
-
“Müşteri sırrı” kavramı açıklanmıştır.
Yönetmelik m. 4/2’de Kanun m. 73’te yer alan müşteri sırrının kapsamı çizilmiş olup müşteri sırrı tanımı da netleşmiştir. Yönetmeliğe getirilen “…müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin, otomatik olmayan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmayan yöntemlerle elde edilmesi ve öğrenilmesi halinde de geçerlidir.” ifadesiyle müşteri sırrının veri kayıt sisteminin parçası olmayan yöntemlerle elde edilmesi halinde de geçerli olacağı kabul edilmiştir.
Yönetmelik m. 4/3 ise “Bankacılık faaliyetlerine özgü olarak bankalarla müşteri ilişkisi kurulduktan sonra oluşan gerçek ve tüzel kişilere ait veriler, müşteri sırrı hâline gelir. Bir gerçek veya tüzel kişi müşterinin, bankanın müşterisi olduğunu gösterir her türlü bilgi de müşteri sırrı kapsamındadır. Müşteri ilişkisi kurulmamış olsa dahi, başka bir banka nezdinde bulunan müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin elde edilmesi ve öğrenilmesi de birinci fıkra kapsamındaki yükümlülüğe tabidir.” hükmünü haizdir. Bu hükümle kişinin bir başka bankada bulunan müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerinin elde edilmesinin ve öğrenilmesinin de sır saklama yükümlülüğü kapsamında olduğu belirlenmiştir.
-
Sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan haller belirlenmiştir.
Yönetmelik m. 5’te “Banka sırrı ya da müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan merciler ile paylaşılması sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmez.” ifadesiyle sır saklama yükümlülüğüne dair temel kural belirtilmiştir.
Yönetmelik m. 5/2’de gizlilik sözleşmesi yapılması ve belirtilen amaçlar ile sınırlı kalması kaydıyla banka sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin belirtilen durumlarda paylaşımı halinde sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmeyeceği öngörülmüştür. Maddeye göre,
- Bankalar ve belli risk ve finansal kuruluşları arasındaki bilgi ve belge alışverişi,
- Konsolide finansal tablo hazırlama ile risk yönetimi ve iç denetim uygulamaları kapsamındaki bazı çalışmalar,
- Pay satışı ile ilgili değerleme çalışmaların kapsamında kullanılmak üzere bilgi ve belge verilmesi,
- Değerlendirme, derecelendirme veya destek hizmeti, bağımsız denetim faaliyetleri ya da hizmet alımlarında bu hizmeti sağlayanlara bilgi ve belge verilmesi
hallerinde bilgilerin paylaşılmasının sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmeyeceği kabul görmüştür.
Yönetmelik m. 5/7’de ise bankanın taraf olduğu uyuşmazlıklarda iddia ya da savunmasının ispatı için zorunlu olması halinde, temsilci veya vekilleriyle, yurt içindeki ya da yurt dışındaki yargı makamları ile tahkim, arabuluculuk ve hakem heyeti gibi alternatif uyuşmazlık çözmeye yetkili makamlarla ve finansal gruba bağlı kuruluşların grup içerisinde bilgi paylaşımının da sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmediği düzenlenmiştir.
-
Sır niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasına ilişkin genel ilkeler düzenlenmiştir.
Yönetmelik m. 6’da hüküm altına alınan sır niteliğindeki bilgilerin paylaşımına ilişkin genel ilkeler istisna kapsamında yapılacak paylaşımları da kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Bahse konu bu ilkeler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na [KVKK] da benzer şekilde hazırlanmıştır. İlgili maddede ölçülülük ve amaçla sınırlılık ilkesi vurgulanmış olup ölçülülük ilkesine uygun olarak veri paylaşımının yapılabileceği öngörülmüştür. Ayrıca gerçek kişi müşterilere ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin paylaşımında KVKK m. 4’te düzenlenen genel ilkelere uyulması gerektiği kabul edilmiştir.
-
Bankalara bilgi paylaşım komitesi kurma zorunluluğu getirildi.
Yönetmelik m. 7 ile istisna kapsamında olan haller de dahil olmak üzere, ölçülülük ilkesini dikkate alarak müşteri sırrı ve banka sırrı niteliğindeki bilgilerin, paylaşımını koordine etmek ve gelen paylaşım taleplerinin uygunluğunu değerlendirerek bu değerlendirmeleri kayıt altına almakla sorumlu olan ve görev tanımları ile çalışma esasları banka yönetim kurulu tarafından onaylanan Bilgi Paylaşım Komitesi kurulması zorunlu tutulmuştur.
