29 Aralık 2021 tarihli ve 31704 sayılı Resmî Gazete’de Dijital Bankaların Faaliyet Esasları ile Servis Modeli Bankacılığı Hakkında Yönetmelik [Yönetmelik] 1/1/2022 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yayımlanmıştır.
Yönetmelikte esas itibarıyla dijital banka ve servis modeli bankacılığına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Yönetmeliğin amacı “sadece elektronik bankacılık hizmetleri dağıtım kanalları üzerinden hizmet veren şubesiz bankaların faaliyetlerine ve bankacılık hizmetlerinin finansal teknoloji şirketleri ve diğer işletmelere bir servis modeli olarak sunulabilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi” olarak düzenlenmiştir.
İlgili Yönetmelik’te dijital banka ve servis modeli bankacılığın tanımı yapılmış olup bu hususların faaliyet esasları ile kuruluş ve faaliyet izninde aranan şartlar hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik m. 3/i bendinde dijital banka, bankacılık hizmetlerini fiziksel şubeler yerine elektronik bankacılık hizmetleri dağıtım kanalları aracılığıyla sunan kredi kuruluşu olarak tanımlanmıştır. Dijital bankaların asgari kuruluş sermayesi Yönetmelik uyarınca 1 milyar TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca, geleneksel bankalar için kabul gören kuruluş şartları veyahut faaliyet izinleri, dijital bankalarda da diğer bankalara paralel olacak şekilde geçerli olacaktır.
Servis bankacılığına ilişkin düzenlemede ise servis bankası Yönetmelik m. 3/ii bendinde “servis modeli bankacılık hizmetlerini sunan bankayı” ifade etmektedir. Bu tanımdan hareketle servis modeli bankacılığı [BaaS] ise “arayüz sağlayıcıların sundukları arayüz yoluyla, müşterilerin servis bankalarının sistemleriyle doğrudan açık bankacılık servisleri aracılığıyla bağlantı kurarak servis bankası üzerinden bankacılık işlemlerini gerçekleştirebildikleri hizmet modelini” ifade ettiği düzenleme altına alınmıştır. Bu çerçevede arayüz sağlayıcı ise “mobil uygulaması ya da internet tarayıcısı temelli arayüzü üzerinden, servis bankasının sunduğu bankacılık hizmetlerine bankanın açık bankacılık servisleri yoluyla ulaşarak, müşterilerinin bankacılık işlemlerini gerçekleştirmesine imkân sağlayan sermaye şirketi şeklinde kurulmuş işletmeler” şeklinde düzenlenmiştir.
Bu tanımlardan hareketle servis modeli bankacılıktan, arayüz sağlayıcıların sağlamış oldukları teknik destek [API, SDK, vb.] ile servis bankasının hizmetlerinin açık bankacılık hizmetleri ile entegre edilmesi ve bu sayede tüketicilere bankacılık hizmetinin sağlanacağı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak 1 Ocak 2022 tarihinde yürürlüğe girecek olan bu Yönetmelik bankacılık sektörü ve bankacılık hizmetlerinin dijitalleşmesi hususlarında yeni bir dönem başlatacaktır. Şube olmaksızın [müşteri şikayetlerini ele almak üzere bulunacak olan fiziksel bürolar hariç olmak üzere] sadece dijital kanallar üzerinden hizmet verecek bankaların hayatımıza girmesi finans sektörü için bir dönüm noktası niteliği taşımaktadır. Diğer yandan şu anda faaliyet izni bulunan bankaların, bu faaliyetlerini dijitale taşımak istemeleri halinde Yönetmelik çerçevesinde ayrı bir başvuru yapması gerekmeyecek ve söz konusu bankalara, bu Yönetmeliğin dijital bankalarla ilgili hükümleri uygulanmayacaktır. Bahse konu bankalar bu kapsamda şubelerini, ancak BDDK’nın uygun göreceği bir plan dâhilinde kapatabileceklerdir.
